مهارتهای مدیران
انواع مهارتهای مدیران:
1- مهارتهای فنی
2 – مهارتهای انسانی
3 – مهارتهای ادراکی (اصولی)
رابطه یادگیرنده
در هر تعامل و برقراری رابطه با مشتری، ارتباط مشتری و سازمان عمیق تر می شود و لذا فرصت تطبیق بیش از پیش سازمان با ارزش های مشتری فراهم می شود. به این نوع رابطه هم آموزی بین سازمان و مشتریان و یا رابطه یادگیرندهLearning Relationship گفته می شود.
بنابراین در سازمان ها علاوه بر آموزش و توسعه فرهنگ سازمانی باید سیتمی ایجاد شود که کار مدیریت کردن رفتار با مشتریان را تسهیل و تضمین کند و این مهم میسر نخواهد شد مگر اینکه کلیه مدیریت ها در یک سازمان سیستم ها، روش ها، دستورالعمل ها و رفتارهای خود را در یک اقدام یک پارچه با این رویکرد سازگار نمایند.
ارزش آفرینی و مشتریان وفادار
در هنگام غذا خوردن به موارد ده گانه زیر توجه کنید
قبل از غذا، سالاد بخوریم یا بعد آن؟ زمان غذا خوردن آب بخوریم، یا نخوریم؟ مصرف میوه پس از صرف غذا، به هضم غذا کمک میکند یا عکس آن، باعث سوء هاضمه میشود؟
پرسشهایی مثل اینها، سالهاست که در ذهن همه چرخ میخورد و تا امروز هم برای خیلی از آنها جواب دقیق، روشن و فراگیری پیدا نشده، البته نه برای همه. خیلی از این پرسشها هستند که پاسخ علمی برای آنها وجود دارد، اما خیلیها همچنان همان جوابهای غیرعلمی غلط را در ذهن دارند و جالب اینکه مرتب هم به این وآن توصیه میکنند. دکتر ضیاء الدین مظهری، متخصص تغذیه درباره ۱۰ رفتار رایج نادرست درباره غذاخوردن توضیح داده است.
● نوشیدن آب
نوشیدن آب بلافاصله پس از صرف غذا، موجب رقیق شدن شیره معده میشود و اثر آنزیمهای هضمی را به تعویق میاندازد؛ به این ترتیب در هضم غذا اختلال ایجاد میشود. بنابراین بهتر است مصرف آب، هنگام غذا به حداقل برسد و این عمل یک تا دو ساعت قبل و یا بعد از صرف غذا انجام شود. گفتن این نکته هم ضروری است که نوشیدن آب قبل از غذا، باعث تحریک اشتها میشود.
● پیاده روی آهسته
حرکت و تغذیه مناسب دو روی سکه هستند؛ حرکت، قبل از غذا اشتها آور است و حرکت آهسته، چند دقیقه پس از صرف غذا، باعث سهولت عمل معده میشود؛ به طوری که احساس سنگینی و حتی اشکال در تنفس ناشی از سنگینی معده را از بین میبرد. همچنین پیادهروی به خصوص به خانمهایی که دردهای استخوانی در ناحیه پا دارند و یا از پوکی استخوان در هراساند بسیار توصیه میشود.
● سیگار کشیدن
کشیدن سیگار پس از صرف غذا، امکان ابتلا به سرطان را افزایش میدهد؛ چون معلوم شده که سیگار خطر رفلاکس یا بازگشت محتویات معده به مری را بالا میبرد و رفلاکس هم در دراز مدت، خطر سرطان را بالا میبرد. البته فراموش نکنید که سیگار نه تنها پس از صرف غذا، بلکه در همه حال سرطانزاست.
● خوردن میوه
با توجه به این که بعد از غذا خوردن، معده پر و سنگین است، خوردن میوه به این سنگینی دامن میزند و در عمل هضم، مشکل ایجاد میکند و بهتر است یک تا دو ساعت پس از صرف غذا باشد. البته برخی افراد، به علت حساسیت نداشتن گیرندههای انسولین، پرخوری یا تحریکپذیری پانکراس، بعد از خوردن غذا تمایل به مصرف ماده شیرین دارند، که تنها به این افراد توصیه میشود بعد از صرف غذا، به جای مصرف شیرینی، مربا و… از میوه استفاده کنند. در ضمن خوردن میوه و یا ساندویچهای سبک، به مقدار کم در میان وعدهها، باعث کاهش ولع افراد برای وعده بعد میشود، از افت فشارخون و خستگی زودهنگام، جلوگیری میکند و به این ترتیب قدرت فکر و کار را افزایش میدهد و از رفتارهای تنشزای فرد با دیگران جلوگیری میشود.
● نوشیدن چای
چای دارای تانن است و باعث جلوگیری از جذب آهن میشود. بهتر است خانمها و کودکان، تا دو ساعت پس از صرف غذا، چای ننوشند. البته مصرف آن بلافاصله بعد از غذا، در آقایان که عمدتا آهن خون آنها زیاد است، مشکلی ایجاد نمیکند.
● محکم بستن کمربند
بستن کمربند در حین صرف غذا و پس از آن باعث میشود گردش خون با مشکل انجام شود؛ البته این هشدار شامل حال تمام افراد نمیشود، ما به برخی مراجعان خود توصیه میکنیم قبل از غذا، برای کمخوری، کمر بند خود را محکم کنند.
● استحمام
تحقیقات نشان داده است رفتن به حمام با معده پر، باعث ایجاد استرس و اختلالاتی در خونرسانی به قلب و مغز میشود.
● استفاده کردن از دسر
دسرها مقدار زیادی انرژی دارند و در صورت استفاده، علاوه بر آنکه موجب ایجاد فشار به قلب و عروق میشوند، این انرژی دریافتی به صورت چاقی ظاهر میشود و همانگونه که میدانیم، چاقی عامل بیماریهای متعدد است.
● خوابیدن
به افرادی که زمینه رفلاکس (بازگشت اسید معده) دارند، توصیه میشود بلافاصله پس از صرف غذا، دراز نکشند؛ زیرا این عامل باعث برگشت محتویات معده که اسیدی هستند، به طرف مری و ایجاد التهاب مری میشود. در برخی موارد نیز احتمال ورود غذا به ریه را امکان پذیر میکند. این نکته را نیز باید درنظر داشت که بعد از صرف غذا، چند دقیقه استراحت به معده کمک زیادی میکند، اما این استراحت نباید به صورت دراز کشیدن باشد.
● سالاد
مصرف سالاد، بعد یا قبل یا زمان غذا خوردن، توصیه میشود، اما بهتر است قبل از غذا باشد که هم از پرخوری جلوگیری میکند و هم محتوای فیبر آن برای حرکت درست رودهها مفید است. اگر مصرف سالاد به بعد از غذا موکول شود، ممکن است دیگر جایی برای آن باقی نماند، یا اینکه باعث گشاد شدن بیش از حد معده شود.
قبل از مطالعه توصیه های موجود در این مطلب، توجه کنید که اگر به کمبود وزن جدی دچار هستید یا به دنبال یک برنامه غذایی صحیح هستید، باید به پزشک متخصص تغذیه مراجعه کنید. آنچه در اینجا خواهید خواند، تنها توصیه هایی مفید و بی ضرر برای تغییر برنامه تغذیه و فعالیت شما است نه یک دستور غذا یا رژیم. عمل کردن به نکات زیر موجب میشود به تدریج وزنتان اضافه شود، اما فراموش نکنید که اضافه شدن وزن با چاقی (انباشته شدن چربی) متفاوت است، پس داشتن یک برنامه ورزشی مناسب، به قوی شدن و شکل گیری ماهیچه ها کمک میکند و برای شما اندامی متناسب به ارمغان می آورد. فراموش نکنید که در بعضی مناطق بدن ماند شکم، خواه ناخواه چربی اندکی جمع خواهد شد که به تدریج با ورزش و تغذیه صحیح از بین خواهد رفت. همانطور که میدانید، اضافه کردن وزن کار آسانی نیست، به خصوص اگر شما صاحب بدنی باشید که به طور ژنتیک لاغر است.در چنین افرادی، هضم سریع غذا موجب میشود که افزایش وزن به کندی صورت بگیرد. کلید حل مشکل، در تغییر برنامه غذایی و فعالیت بدنی است. در اینجا به ۵ نکته مهم اشاره میکنیم: ۱. مقدار کالری مصرفی خود را در یک روز عادی اندازه بگیرید. هیچ یک از برنامه های غذایی خود را تغییر ندهید و مانند هر روز غذا میل کنید و کالری آن را محاسبه کنید. این کار، مهمترین قدم در افزایش وزن است. در ساعت مشخصی از روز(صبح یا شب) خود را وزن کنید. ۲. در روز بعد از اندازه گیری، ۵۰۰ کالری به مقدار کالری مصرفی خود اضافه کنید. برای مثال اگر شما در روز ۲۰۰۰ کالری مصرف میکردید، از این روز تا آخر هفته، روزی ۲۵۰۰ کالری مصرف کنید. به جای خوردن سه وعده غذای مفصل یا خرده خوری در طی روز، این میزان کالری را بین ۵ تا ۶ وعده غذا تقسیم کنید و هر ۲ تا ۳ ساعت یک بار غذا میل کنید. ۳. ورزشهای وزنه برداری (از دمبلهای کوچک گرفته تا کار با دستگاههای وزنه برداری) انجام دهید. این هم یکی از مهمترین مراحل افزودن صحیح وزن است و باید به طور صحیح انجام شود. اگر فرصت ندارید که هر روز به باشگاه بروید، چند جلسه حرکات ساده و قابل انجام دادن در خانه را با مربی تمرین کنید و سپس در خانه به ورزش ادامه دهید. ۴. در پایان هفته، خود را وزن کنید. خواهید دید که در طی یک هفته در حدود یک تا یک و نیم کیلوگرم به وزن شما اضافه شده است. به این ترتیب شما در طول یک ماه بین ۴ تا ۶ کیلو سنگین تر خواهید شد. ۵. نکته مهمی که باید به آن توجه کنید این است که در بعضی مواقع، وزنه شما افزایش وزنی را نشان نخواهد داد، در چنین مواقعی باید به مقدار غذای خود بیافزایید، در نتیجه، اگر پس از دو هفته، افزایش وزن شما متوقف شد، ۲۵۰ کالری دیگر به میزان غذای روزانه خود بیافزایید. این کار را هر بار که دچار وقفه دو هفته ای شدید انجام دهید. و چند توصیه دیگر ۲. آب بنوشید! شما باید حداقل روزی ۱.۵ لیتر آب بنوشید، این مقدار آب زیادی است و برای تنظیم سوخت و ساز بدنتان و اضافه شدن وزن شما لازم است. ۳. خواب را فراموش نکنید. این ساده ترین مرحله است که غالبا به آن کم توجهی میشود. حداقل خواب شب شما باید ۸ ساعت باشد.
راهکارهایی برای افزایش وزن
رژیم های غذایی - تغذیه و لاغری
نویسنده رضا دهقان
1386/07/27 ساعت 13:20:16
با وجود آنکه بسیاری از مردم به دنبال رژیم های لاغری هستند، اما در مقابل بسیاری نیز به دنبال رژیم هایی برای اضافه وزن هستند. در این مطلب به بررسی یک روش برای افزایش وزن می پردازیم.
۱. از چربی ها دوری کنید! هرچند که هدفتان اضافه کردن وزن است، اما قرار نیست چاق و نا متناسب شوید. پس از چیپس و شیرینی، غذاهای آماده و سرخ کردنی ها دوری کنید. در عوض عادت کنید که از پروتئینهای کم چربی، سبزیجات و میوه استفاده کنید. اگر مشکل قند ندارید، مصرف کمپوتهای خانگی (بدون مواد نگهدارنده) ، شربت و آب میوه شیرین ، خامه و بستنی برای افزایش میزان کالری روزانه بلا مانع است.
به نقل از سایت پزشکان بدون مرز
من باید چند کیلو باشم؟
|
|
| نویسنده رضا دهقان | |
| 1386/07/22 ساعت 11:29:30 | |
| پیروی از مد و همچنین علاقه به افراد مشهور ( مانند خوانندگان و هنرپیشگان و مانکن ها) – آگاهانه و یا ناآگاهانه – از جمله عواملی هستند که بر روی علاقه افراد به داشتن یک تیپ بدنی خاص یا تصور یک بدن ایده آل تاثیر میگذارد. تاثیری که الزاما آنها را به وزن ایده آل شان نخواهد رساند اگر چه ممکن است برساند.
بالا رفتن وزن نیز چنانچه در اثر افزایش درصد چربی بدن رخ دهد میتواند برای فرد خطرناک باشد. آنچه باید بدانیم این است که هر افزایش وزنی برای ما خطرناک نیست به عنوان مثال افزایش وزن در ورزشکاران امری است که معمولا در اثر افزایش حجم و میزان عضلات رخ میدهد و در حقیقت بیانگر افزایش توده غیر چرب بدن است . تحقیقات نشان داده است که افزایش میزان توده غیر چرب بدن تاثیر نامناسبی را بر سلامتی نخواهد داشت. همچنین افزایش وزن در دوران بارداری امری کاملا طبیعی و مربوط به رخه بارداری می باشد و موجب حفاظت از جنین و سلامتی آن میباشد.
چگونه میتوان وزن ایدهآل خود را محاسبه نمود؟ به عقیده اکثر متخصصان میزان سه شاخص در تعیین وزن ایدهآل مهم میباشد. 1. نسبت وزن به قد 2. دور کمر 3. ابتلا با ریسک ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی
1. وزن نسبت به قد: متخصصان امر سلامتی برای محاسبه نسبت وزن به قد معمولا از فرمول شاخص توده بدنی یا BMI استفاده میکنند. BMI به دو روش محاسبه میشود BMI = (وزن بر حسب کیلوگرم) تقسیم بر (مجذور قد بر حسب متر) BMI = (وزن بر حسب پوند* 703) تقسیم بر (مجذور قد بر حسب اینچ)
تحلیل BMI BMI تنها یکی از شاخص های اندازه گیری ریسک سلامت در رابطه با وزن است. در ادامه با شاخص های دیگر نیز آشنا خواهید شد. BMI<18.5 = BMI کم = کمبود وزن 24.9> BMI>18.5 = BMI متعادل = محدوده وزن ایده آل 29.9> BMI>25 = BMI زیاد = محدوده افزایش وزن BMI>30 = BMI خیلی زیاد = چاقی
2. دور کمر ثابت شده است که تجمع چربی در ناحیه شکمی میتواند موجب بالا رفتن هر چه بیشتر ریسک سلامتی شود. اندازه گیری دور کمر به عنوان یک شاخص مناسب در تعیین میزان چربی ناحیه شکمی استفاده میشود. برای اندازه گیری دور کمر باید ناحیه بالایی سمت راست استخوان لگن را مشخص نمود و دور کمر را در همان ناحیه بوسیله متر اندازه گیری کرد. متر را راحت به پوست بچسبانید اما سعی کنید که بر پوست فشار نیاید . همچنین دور کمر باید در پایان یک بازدم طبیعی اندازه گیری شود.
3. بروز و یا ریسک بروز بیماری های مرتبط با اضافه وزن افراد دارای بیماری های مرتبط با اضافه وزن مانند بیماری های قلبی و عروقی و همچنین کسانی که ریسک ابتلا به اینگونه بیماری ها در آنها بالاست حتی اگر دچار اضافه وزن خفیف و کم هم باشند لازم است برای رسیدن به وضعیت مطلوب تر سلامتی وزن خود را بکاهند. اگر به شما گفته شد دارای بیماری قلبی و عروقی یا دیابت 2 یا اختلال در خواب هستید مطمئن باشید در گروه دارای ریسک بالای سلامتی بوده و نیازمند کاهش همچنین چنانچه بیش از دو مورد از موارد ذکر شده زیر در مورد شما صدق نماید شما جزو گروه ریسک بالای قلبی هستید.
بعضی دیگر از بیماری های جدی اما کم خطر تر که معمولا افراد چاقی مبتلا به آنها معمولا به کاهش وزن و رسیدن به وزن ایدهآل توصیه میشوند عبارتند از : بیماری های کیسه صفرا ، استئوآرتریت ، استرس بیش از حد ، بیماری های زنان مانند خونریزی زیاد هنگام عادت ماهیانه و یا قطع و عقب افتادن عادت ماهیانه .
چه کسانی باید از وزنشان بکاهند؟ افرادی که یکی از موارد زیر در موردشان صدق نماید لازم است از وزنشان بکاهند.
آیا راهی برای اندازه گیری میزان اضافه وزن و یا میزان چربی اضافه بدن وجود دارد؟
فرمول ها و جدول ها نمودار های زیادی برای وزن ایده ال وجود دارد که معمولا هم مقادیری نسبت به هم اختلاف دارند . البته این اختلاف ناچیز است اما باید داسنت این فرمول ها همیشه نمی تواند یاری کننده ما باشند و مانند فرمول BMI که ورزشکاران از آن مستثنی بودند تمام این فرمول ها هم استثنائاتی دارند. آنچه متخصصین امر سلامتی را بیشتر از اضافه وزن نگران میکند درصد بالای چربی بدن است. به نظر می رسد اندازه گیری میزان و درصد چربی بدن راهی مطمئن و مفید در تعیین میزان ریسک فاکتورهای سلامتی باشد. راههای زیادی برای اندازه گیری درصد چربی بدن وجود دارد. چند مرد از این راهها را بریتان ذکر میکنیم
اگر چه متدهای بالا روشهای مناسبی برای اندازه گیری توده چرب بدن هستند اما هنوز روشی برای بیان اینکه دقیقا برای دستیابی به سلامت کامل چند درصد از وزن بدن باید از چربی باشد وجود ندارد. به نظر میرسد چنانچه در مورد مردان 21 تا 25 درصد و در مورد زنان 31 تا 32 درصد وزن بدنشان از چربی باشد بهتر است . البته به نظر میرسد هنوز تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم باشد. |
بانک آب منطقه برق گاز استخدام وبمستر رنج عشق دوست ایرانسل آهنگ قفل دومین عمران مکانیک سئوالات مدرک اعزام مقاله کتاب رایگان دانلود جدید آشپزی ورزش باریک مو لباس خیاطی موبایل سونی ایران ژاپن جودو کشتی مهر ریاضی کلاس مدرسه دبیرستان دولتی خصوصی سهام شرکت اداره قم مذهبی اقتصادی آینده غریبه علوم دانش اخبار روزنامه عدالت انتخابات شورش دادگاه سیما کروبی موسوی کامپیوتر مطالب مدیریت تاریخ عسگر آبدارخانه کلید سریال عکس فیلم جشن راه روشن مشکی قرمز رنگ روانشناسی حکایت داستان مطهری نماز قرآن کاغذ تلفن سمند قند بیکویت اهدا کادو فروشگاه زمین ملک منشی همکاری بازار کار بیمه پرداخت قبض مخابرات بورس سهام عدالت نقشه شهر توریست توریستی گنج آموزش تاریخ هنر فرزند پزشک درکمان درمان پیشگیری گیاه پیاز شامپو بیژن ادکلن نقد کودکان بازی سرگرمی طنز جوک اس ام اس مجله موفقیت خانواده ارتش امام احمدی نژاد وبلاگ نابینا و با از که تا همچنین + - + ) ( *
Abu Ali Sina
Abu Ali Sina is undoubtedly one of the greatest Iranian scientists of all times. Born in 979 in the land of greater Khorasan, he was a man of many talents. Although predominantly he was a physician & interested in medicine, he knew astronomy, mathematics and philosophy too. Two of his most important works are the Book of Healing and the Canon of Medicine. The great Avicenna died in 1037 & at the age of 58. His tomb in Hamedan.
Abu Raihan
Abu Raihan Mohammad Ibn Ahmad al-Biruni was a versatile scholar and scientist who had equal facility in physics, metaphysics, mathematics, geography and history. Born in the city of Kheva near "Ural" in 973 C.E., he was a contemporary of the well-known physician Ibn Sina. al-Biruni wrote his famous book Qanun-i Masoodi (al-Qanun al-Masudi, fi al-Hai'a wa al-Nujum), which he dedicated to Sultan Masood. The book discusses several theories of astronomy, trigonometry, solar, lunar, and planetary motions and relative topics. In another well-known book al-Athar al-Baqia, he has attempted a connected account of ancient history of nations and the related geographical knowledge. He also wrote the Kitab-al-Saidana, which is an extensive materia medica that combines the then existing Arabic knowledge on the subject with the Indian medicine. His book the Kitab-al-Jamahir deals with the properties of various precious stones.He died in 1048 C.E. at the age of 75.
آبهای گرم و معدنی اردبیل
مراکز دارای آبهای گرم و معدنی به ترتیب اولویت عبارتند از :[1]1- سرعین و حومه ( دارای بیش از 32 دهنه چشمه آب معدنی گرم شناسایی شده تاکنون).2- نیر و حومه ( دارای بیش از 29 دهنه چشمه آب معدنی گرم شناسایی شده تاکنون ).3- مشکین شهر و حومه ( دارای بیش از 24 دهنه چشمه آب معدنی گرم شناسایی شده تاکنون).4- سردابه و یدی بلوک ( دارای بیش از 14 دهنه چشمه آب معدنی گرم شناسایی شده تاکنون).5- گیوی و خلخال و حومه( دارای بیش از 10 دهنه چشمه آب معدنی گرم شناسایی شده تاکنون).6- نمین و حومه ( دارای بیش از 4 دهنه چشمه آب معدنی گرم شناسایی شده تاکنون).در بیشتر این مراکز ؛ مجتمع های سنتی ، مدرن و نیمه مدرن آبهای گرم ؛ دردست بهره برداری هستند و سالانه توسط شرکت آب منطقه ای استان با مزایده عمومی به مستاجرین و بهره برداران واجد شرایط واگذار می شوند بطوریکه علیرغم سرمایه گذاریهای ناچیز به نسبت چشمه های شناسایی شده ، سالانه بیش از 7 میلیون بلیط ورودیه فروخته میشود و حدود یک میلیون نفر نیز بدون بلیط از این مواهب استفاده می نمایند. منابع و مآخذ1- نقش آبهای معدنی در توسعه اقتصادی و اجتماعی استان اردبیل و ایجاد اشتغال مستقیم و غیر مستقیم- تورج مهدیزاده -کارشناس عمران، شرکت آب منطقه ای اردبیل ،ttouraj@ gmail.com - ارائه شده در اولین سمینار ملی منابع آب ایران – 1383- دانشکده فنی دانشگاه تهران.2- تورج مهدیزاده . مریم پنجعلی اصل . درمان با آبهای معدنی با نگاهی به خواص یکصد چشمه معدنی استان اردبیلء چاپ اول انتشارات باغ اندیشه ء 1382.3- خاک نژاد ء علی . مهدیزاده ، تورج . و... پژوهش راهکاری های جلب مشارکت مردمی در سرمایه گذاریهای منابع آب و آبهای معدنی.نظارت : سازمان مدیریت و برنامه ریزی ، کارفرما : اداره کل آب استان اردبیل ء سال1381.4- گزارش اولیه مطالعاتی در مورد مطالعات معماری چشمه های منطقه نیر- 1383.5- مهدیزاده تورج ، پنجعلی اصل مریم؛ بررسی علل و دلایل سود سرشار سرمایه گذاری در مجتمع های آبهای معدنی سرعین ، نیر و مشگین شهر- مقاله برگزیده علمی در همایش گردشگری و توسعه توریسم مشگین شهر -1385.
| لینک |
پنجشنبه ۶ تیر ،۱۳۸٧ - علی
|
آفتاب: آب مایه حیات است و زندگی تمام جانداران به آن بستگی دارد با اینحال ارزش واقعی آن شاید برای برخی افراد و حتی مسئولان هنوز مشخص نیست. 75 درصد سطح زمین را آب فراگرفته است اما 98 درصد این آبها شور است و بیشتر آبهای شیرین روی زمین یخ زده است. انسان و بسیاری از موجودات زنده تنها توانایی استفاده از کمتر از یک درصد این آبها را دارند. از سوی دیگر میزان آب تولید شده در طبیعت تقریباً ثابت است اما جمعیت مصرف کننده آب روز به روز افزایش مییابد. با این وضعیت بیشک یکی از بزرگترین مشکلات انسان در آینده مشکل آب خواهد بود.
به گفته کارشناسان با وجود قابل استفاده بودن تنها یک درصد از کل آبهای زمین مشکل کم آبی در بسیاری از مواقع به مقدار آب مربوط نمیشود، بلکه سوءمدیریت سیاست گذاران، برنامهریزان و مجریان و همچنین استفاده نادرست بهرهبرداران، بحران آب را ایجاد میکند.
در این رابطه میتوان به برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی که تشکیل آن هزاران بلکه میلیونها سال به طول انجامیده است و تلف کردن آب در مصارف خانگی، شهری و کشاورزی و صنعتی و از بین رفتن این موهبت الهی اشاره کرد.
تحقیقات نشان میدهد که انسان از دو راه باعث کاهش منابع آب طبیعی میشود. یکی از طریق نابود کردن جنگلها و پوشش گیاهی زمین که از ذخیره سازان آبهای زیر زمینی به شمار میآیند و دیگر از طریق برداشت بیاندازه آب همراه با آلوده کردن منابع آبی که افزایش جمعیت میتواند در هر دو مورد اثر تشدید کننده داشته باشد.
از این رو این وظیفه دولت و سازمانهای مسئول است که در برنامهریزیهای کوتاه و بلند مدت خود به حفاظت آب و بهره برداری صحیح از آن توجه داشته و تصمیمات خود را بر این مبنا اتخاذ کنند. در غیر اینصورت تشدید بحران آب در سالهای آینده، با توجه به افزایش جمعیت، افزایش آلودگیها، تخریب جنگلها و پوشش گیاهی و خشکسالی اجتناب ناپذیر خواهد بود. آیا واقعاً تنها در چنین شرایطی درخواهیم یافت که ارزش واقعی آب برای کشوری که در منطقهای خشک قرار گرفته حتی بیش از نفت و تمام درآمد آن است؟!
نگرانی وزیر نیرو
اما برداشت بیرویه از آبهای زیر زمینی به اندازهای است که حتی توجه مسئولانی چون پرویز فتاح وزیر نیرو را در سالهای گذشته به خود جلب کرده است: «آبهای زیرزمینی که جزو منابع استراتژیک ماست، در معرض آسیبهای جدی است».
فتاح میگوید: «وزارت نیرو طبق قانون مسوول است که منابع زیرزمینی را کنترل کند و ما هر سال میبینیم که (سطح) این آب پایینتر میرود. چاههایی که 40 سال پیش حدود 50 متر پایینتر از سطح زمین بوده، الان به 250 تا 300 متر رسیده و کنترل کیفی روی این منابع بسیار پایین است. مجموع این موارد باعث میشود که زمین فرونشست داشته باشد و این منابع آبی را از دست دهیم».
به
گفته وزیر نیرو بر اثر برداشتهای بیرویه از آبهای زیرزمینی دشت مشهد حدود 120 سانتیمتر فرونشست داشته که آسیب بزرگی محسوب میشود و به همین جهت محدودیت و سختگیری در این زمینه لازم است.
او میگوید: «چون ارزش اقتصادی آب در کشور مشخص نشده، آن را مانند نفت یا برق نمیتوانیم مبادله و خرید و فروش کنیم، در صورتی که اهمیت آب برای مبادله اقتصادی کمتر از نفت نیست».
فتاح درباره مهار و بهرهبرداری از آبهای مرزی معتقد است که دولت در این رابطه مطابق منافع ملی عمل میکند: «آبهای مرزی هم جزو منافع ملی کشور محسوب میشود و روستاهای مرزی ما نیاز به این آب دارند. البته آبهای مرزی تابع شرایط بینالمللی و قواعد و قوانین است و جمهوری اسلامی ایران چون با همسایهها روابط بسیار خوبی دارد، همیشه بنای ما بر این است که با یک تعامل و رویکرد مثبت بتوانیم مسائل آبهای مشترک و مرزی را حل کنیم. در حال حاضر نیز هیچ مشکلی با همسایگان در این مورد نداریم».
6 میلیارد متر مکعب افت سالانه آبهای زیرزمینی
اما برخی کارشناسان افت آبهای زیرزمینی در کشور را سالانه 6 میلیارد متر مکعب اعلام میکنند. این درحالی است که طولانی بودن روند تشکیل آبهای زیرزمینی و بهره برداری زیاد از آن، موجب شده که اگر اکنون برداشت از منابع آب زیرزمینی متوقف شود، چند هزار سال طول میکشد تا آب جایگزین به وجود آید.
وضع فعلی بارنگی و مهار آبهای سطحی
یک کارشناس آب و منابع طبیعی میگوید: «ظرفیت بارش در کشور 400 میلیارد مترمکعب است که تنها حدود 130 میلیارد مترمعکب آن استحصال میشود».
عبدالغفار شجاع، دبیر اسبق سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور، تصریح کرد: «خشکسالیها، ظرفیت بارندگی کشور را کاهش میدهد و حداکثر از 100 میلیارد مترمکعب بارندگی امکان استفاده وجود دارد».
او درباره میزان مصرف آب در بخشهای مختلف گفت: «94 درصد آب مصرفی در بخش کشاورزی استفاده میشود و تنها 6 تا 7 درصد آن به مصرف خانگی و صنعت میرسد».
این در حالی است که بخش کشاورزی که باید استفاده بهینهای از آب داشته باشد هنوز به استفاده از روش آبیاری سنتی ادامه میدهد که در آن مقدار زیادی از آب هدر میرود.
شجاع توضیح داد: «در ایران حدود 18 میلیون هکتار زمین زراعی و باغ وجود دارد که از این میزان تقریباً 8 میلیون هکتار آبی و 10 میلیون هکتار دیم کشت میشود».
وی گفت: «از 8 میلیون هکتار زمین زراعی که به وسیله آبیاری کشت میشود، حداکثر یک میلیون هکتار از سیستم آبیاری پیشرفته و یا آبیاری تحت فشار استفاده شده که این گویای مدیریت نامناسب آب در بخش کشاورزی است».
رئیس اسبق کمیسیون کشاورزی مجلس با بیان اینکه 32 تا 33 میلیارد متر معکب آب قابل استحصال از مرزهای کشور بیرون میرود، تاکید کرد: «12 میلیارد متر معکب آب شیرین از ایران وارد عراق و ترکیه و مابقی آبها نزدیک به 20 میلیارد متر معکب از طرف رودهای جنوب، کرخه، کارون و جراحی به خلیج فارس ریخته و بدون استفاده شور میشود».
نماینده سابق مردم بندر انزلی در مجلس شورای اسلامی به خشک شدن رود هیرمند به دلیل تاسیس یک سد در افغانستان برروی این رودخانه اشاره کرد و گفت: «دیگر هیچ آبی از رود هیرمند به سمت ایران نمیآید و تالاب آن نیز کاملاً خشک شده است».
برداشتهای بیرویه از ذخایری با قدمت هزاران سال
این کارشناس آب و منابع طبیعی با اشاره به برداشتهای بیرویه از ذخایر زیرزمینی و سفرههای آبی به خصوص در سه سال اخیر اظهار داشت: «برداشت از آبهایی که از نفت ارزشمندتر است و در زیر دشتها قرار دارد به سادگی
جبرانپذیر نیست».
وی با بیان اینکه حفرههای آبهای زیرزمینی طی هزاران سال شکل گرفته، گفت: «آبهای سطحی علاوهبر شستشوی خاک و حرکت به سوی پایین دست به دلیل تغییرات خاک به سادگی فرو نمیرود و نمیتواند میزان برداشتهای زیاد ما از سفرهها را در مدت کوتاه جبران کند. از طرف دیگر برداشتها آبهای زیرزمینی به جایی رسیده که مثلاً در خراسان و در جنوب به دلیل کاهش آب و کف رسیدن سفرههای زیرزمینی چاههایی با عمق 300 متر حفر میشود».
این کارشناس تصریح کرد: «بازگشت آب به حفرههای زیرزمینی به عنوان گردش و چرخه طبیعی در حال حاضر سیکل کندتری پیدا کرده است. چرا که به دلیل فرسایش خاک، قطع درختان و پوشش گیاهان و کاهش بارندگی آب باران در سطح میماند و تبدیل به سیلابهای شدید میشود».
شجاع ارزش آب را غیرقابل تصور دانست و اظهارداشت: «متاسفانه وضعیت ذخایر سفرههای زیرزمینی آب بسیار وخیم است و تا زمانی که در جهت اجرای برنامههایی برای جلوگیری از هدر رفتن 30 میلیارد متر معکب آب گامی برداشته نشود، این وضعیت تا رسیدن به بن بست کامل و از دست رفتن سفرههای پر ارزش آب ادامه خواهد داشت».
رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس پنجم گفت: «بخشی از نیاز به آب کشاورزی باید از طریق طرحهای آبخیزداری و آبخوانداری تامین شود تا فشار به منابع زیرزمینی وارد نشود».
خشکی قناتهای بزرگ
شجاع با اشاره به اینکه بزرگترین قنوات کشور در بخش شمال خراسان وجود دارد که متاسفانه در حال خشک شدن است، گفت: «اما در شمال با ذخیره کردن آب در قسمتهای بالای زمینهای کشاورزی که به آن "آببند" یا "استخر" میگویند سعی در استفاده بیشتر و بهینه از آب برای کشاورزی خود دارند».
فرصت سوزیدولت در مورد آب
وی در مورد اقداماتی که در دولت نهم با توجه به فرصت ایجاد شده افزایش قیمت نفت صورت گرفت، گفت: «هزینههایی دربخش کشاورزی در این مورد صورت گرفته اما بسیار ناچیز و ناکافی بوده است».
دبیر اسبق سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور، ادامه داد: «در سالهای گذشته از درآمد نفت به درستی برای توسعه کشاورزی مدرن و مهار آبهای طبیعی استفاده نشد. همچنین در سالهای گذشته در بخش کشاورزی تامین زیرساختها، یکپارچه کردن اراضی و اجرای قانون جلوگیری از تقسیم شدن زمینهای کشاورزی با توجه به افزایش درآمد کشور موقعیت طلایی داشتیم که دولت به آن توجه نکرد».
آلودگی آب خطری که جان انسان را تهدید میکند
در حال حاضر به جز مسئله خشکسالی و خروج آب از مرزها و یا شور شدن آن، آبهای سطحی از طریق فعالیتهای مختلف انسان به طور مستقیم با ریختن فاضلابهای خانگی، صنعتی، پسابهای کشاورزی و انواع زباله به رودخانه، دریاچهها و دریاها و غیرمستقیم از طریق فعالیتهای صنعتی آلوده کننده هوا که منجر به بارش بارانهای اسیدی خواهند شد، آلوده میشود و از طرف دیگر، آبهای زیر زمینی نیز علاوه بر برداشتهای بیرویه از طرق مختلفی مثل نشت نفت و بنزین از مخازن زیر زمینی، نفوذ شیرابه زباله در مکانهای جمع آوری زباله، نفوذ باقیمانده کودها و سموم کشاورزی همراه با آب آبیاری زمینهای کشاورزی و نفوذ فاضلابهای خانگی تهدید و آلوده میشوند و زندگی انسانها و دیگر جانداران را به خطر میاندازند.

